Makampuni makubwa ya mitandao ya kijamii duniani—Meta, TikTok, na YouTube—yanakabiliwa na kesi yao ya kwanza kabisa ya uwajibikaji wa bidhaa itakayoanza Jumanne huko Los Angeles, kufuatia madai kwamba kwa makusudi yalitengeneza majukwaa yao kwa njia ya kuwafanya watoto wawe waraibu na kuathiriwa vibaya, kulingana na nyaraka za mahakama.
Mlalamikaji, mwanamke wa California mwenye umri wa miaka 19 anayejulikana kama K.G.M., anasema alipata uraibu wa kutumia majukwaa ya kampuni hizo akiwa bado mdogo kutokana na muundo wake unaovutia umakini kupita kiasi. Anadai kuwa programu hizo zilichangia msongo wa mawazo na mawazo ya kujiua, na anataka kampuni hizo ziwajibishwe. Uchaguzi wa majaji unatarajiwa kuanza Jumanne.
Kesi yake ni ya kwanza kati ya kesi kadhaa zinazotarajiwa kusikilizwa mahakamani mwaka huu zikilenga kile walalamikaji wanachokiita “uraibu wa mitandao ya kijamii” miongoni mwa watoto. Hii ni mara ya kwanza kwa kampuni za teknolojia kulazimika kujitetea mahakamani kuhusu madhara yanayodaiwa kusababishwa na bidhaa zao, alisema wakili wa mlalamikaji, Matthew Bergman.
Mkurugenzi Mtendaji wa Meta, Mark Zuckerberg, anaripotiwa kutarajiwa kutoa ushahidi mahakamani. Meta inapanga kubishana kwamba bidhaa zake hazikusababisha matatizo ya afya ya akili ya K.G.M., kulingana na mawakili wa kampuni hiyo walioliambia shirika la habari la Reuters.
Suala muhimu katika kesi hiyo ni sheria ya shirikisho la Marekani ambayo kwa kiasi kikubwa inalinda majukwaa kama Instagram na TikTok dhidi ya kuwajibishwa kwa maudhui yanayochapishwa na watumiaji, jambo ambalo kampuni hizo zinasema linatumika pia katika kesi ya K.G.M. Uamuzi wa mahakama dhidi yao unaweza kudhoofisha kinga hiyo ya muda mrefu, ukionyesha kuwa majaji wanaweza kuyawajibisha majukwaa yenyewe, na huenda ukachochea mapitio ya Mahakama ya Juu, alisema Bergman.
Mkurugenzi Mtendaji wa Snap, Evan Spiegel, alikuwa anatarajiwa kutoa ushahidi baada ya Snap, kampuni mama wa Snapchat, kutajwa kama mshtakiwa, lakini kampuni hiyo ilikubali wiki iliyopita kusuluhisha kesi ya K.G.M. YouTube itabishana kuwa majukwaa yake ni tofauti kimsingi na Instagram na TikTok na hayapaswi kushughulikiwa kwa njia ile ile mahakamani, alisema mtendaji mmoja wa YouTube.
Wasiwasi kuhusu usalama wa watoto mtandaoni umeongeza shinikizo la kisheria. Nchini Marekani, Meta inakabiliwa na kesi zinazodai ilishindwa kuondoa maudhui haramu yanayohusisha watoto, yakiwemo mawasiliano kutoka kwa watu wazima wasiowafahamu na nyenzo zinazohusishwa na kujiua, matatizo ya kula, na unyanyasaji wa kingono kwa watoto. Kimataifa, kampuni hiyo pia inakabiliwa na changamoto zinazoongezeka za udhibiti, baada ya kutajwa kuwa “shirika lenye msimamo mkali” nchini Urusi mwaka 2022 na kukabiliwa na hatua mbalimbali za Umoja wa Ulaya, ikiwemo faini ya euro milioni 797 kwa masuala ya ushindani, pamoja na kesi tofauti zinazohusu hakimiliki, ulinzi wa data, na matangazo barani Ulaya.