Makundi saba ya Ethiopia yenye silaha, yakiwemo yale yaliyowahi kuwa maadui kwenye uwanja wa vita, yameunda muungano unaolenga kuipindua serikali ya Waziri Mkuu Abiy Ahmed na kuanzisha utawala wa mpito.
Muungano huo unaoitwa Ethiopian Peoples’ Forces Alliance for Survival, uliotangazwa Jumapili, unajumuisha Tigray People’s Liberation Front (TPLF), Amhara Fano National Movement, na Oromo Liberation Army, pamoja na makundi mengine manne madogo.
Katika taarifa yao ya pamoja, makundi hayo yaliishutumu Prosperity Party inayotawala chini ya Abiy kwa kuweka utawala wa “kidikteta” na kuisukuma nchi hiyo ya Afrika Mashariki kuelekea kusambaratika. Yalisema: “Sisi, vikosi vya wananchi vinavyojali kuhusu uhai na mustakabali wa watu wa Ethiopia, tunabeba jukumu la kihistoria la kuuangusha utawala huu.” Yaliahidi kuunda serikali ya mpito inayojumuisha makundi mbalimbali, yenye jukumu la kukomesha “vita vyote” na kuandaa mazungumzo ya kitaifa na ya kikatiba.
Muungano huo uliwataka wanajeshi wa serikali pamoja na makamanda wao “kujiunga na kuwa washirika katika mapambano ya kuiokoa” nchi hiyo. Pia uliomba msaada kutoka kwa mashirika ya kiraia na jumuiya ya kimataifa.
Msemaji wa Abiy, Billene Seyoum, aliiambia Reuters Jumatatu kwamba makundi hayo yamekuwa yakishirikiana kwa muda mrefu kwa kupata msaada wa kifedha kutoka nchi jirani ya Eritrea. Serikali ya Asmara imekuwa ikikanusha mara kwa mara madai kwamba inayaunga mkono makundi hayo.
Serikali ya Ethiopia inasema mazungumzo yake ya kitaifa yanalenga kushughulikia migawanyiko ya kisiasa na migogoro ya ndani.
Ethiopia imekuwa ikikabiliwa na changamoto za kupata utulivu wa kudumu tangu makubaliano ya amani ya Novemba 2022 yalipomaliza vita vya Tigray vilivyodumu kwa miaka miwili na kusababisha vifo vya mamia ya maelfu ya watu. Fano ilipigana pamoja na wanajeshi wa serikali dhidi ya vikosi vya Tigray kabla ya kugeuka na kuipinga serikali mwaka 2023. Oromo Liberation Army imekuwa ikipambana na vikosi vya serikali tangu mwaka 2018. Mapigano mapya pamoja na taarifa za mashambulizi ya ndege zisizo na rubani (drones) huko Tigray yameendelea kudhoofisha makubaliano ya amani.
Wanachama wa muungano huo wameahidi kutatua tofauti zao “kwa njia ya amani.” Makundi ya Amhara na Tigray yana madai yanayokinzana kuhusu eneo la Western Tigray, ambalo lilikuwa sehemu ya Tigray baada ya mipaka ya maeneo ya utawala kubadilishwa mwanzoni mwa miaka ya 1990. Wazalendo wa Amhara wanapinga mgawanyo huo, na vikosi vyao vilichukua udhibiti wa eneo hilo wakati wa vita vya Tigray.
Umoja wa Mataifa ulisema Jumatatu kwamba “una wasiwasi mkubwa” kuhusu kuzorota kwa hali ya usalama nchini Ethiopia, ikiwa ni pamoja na kuundwa kwa muungano huo mpya wa makundi yenye silaha na taarifa za kuendelea kwa ukosefu wa usalama na mashambulizi ya ndege zisizo na rubani. Msemaji wa Umoja wa Mataifa, Stephane Dujarric, alizitaka pande zote kuepuka hatua au kauli zinazoweza kuongeza zaidi mvutano na kurejea kwenye mazungumzo, akisema kwamba “hatua za kijeshi hazitatatua tofauti za kisiasa wala kushughulikia malalamiko ya msingi.”